woensdag 11 februari 2015

Simon & Garfunkel (deel 2)

Op een bepaald moment hoort Paul de Everly Brothers met "Bye Bye Love". Onmiddellijk belt hij Art, en samen kopen ze de single. Ook in dit geval proberen ze de samenzang te imiteren. Later zal Simon zelfs zeggen gefascineerd te zijn door de achternaam van Don en Phil: "In Forest Hill heette niemand Everly. Zowat iedereen heette Steinberg, Schwarz of Weinstein!" Met de — inmiddels zijn het er twee — taperecorders van Art wordt de tweestemmige zang geoefend, bekritiseerd en weer gerepeteerd. Het duo kiest materiaal van bijvoorbeeld de blanke doo-wop groep The Crew-Cuts, zoals "Sh-Boom", voor hun eerste serie optredens op schoolfeestjes, familie-avonden en andere schnabbels.

In 1955 verwisselen ze de Parsons Junior High School voor de echte middelbare school, Forest Hills High. Op dat moment krijgen Paul en zijn jongere broer Eddie gitaren van hun vader. Paul en Art gaan nadenken over instrumentatie van de songs die ze kiezen. Een van hun eerste eigen nummers, "The Girl For Me", bevalt hen zo goed dat ze het met de benodigde vier dollar opsturen naar het auteursrechtenbureau bij de Library Of Congress. Hoezo ambitieus? Het duo gaat brutaalweg naar het gebouw waar de meeste muziekuitgeverijen gevestigd zijn, The Brill Building, op de hoek van 50th Street en Broadway in New York.



Begin 1957, na maanden van afwijzingen, nemen "Tom" en "Jerry" zich voor om nog eenmaal een muziekuitgever te benaderen. Ze hebben dan slechts twee ingestudeerde songs bij zich, die ze in één take op een acetaat inzingen in de Sanders Recording Studio op Seventh Avenue. Hun investering van twee dollar levert een maximaal rendement op. Toevallig zit de zakenman Sid Prosen in de wachtkamer, omdat hij de studio daarna besproken heeft. Hij hoort het eerste nummer, "Hey Schoolgirl" — een eigen nummer van het duo — en benadert de twee in de pauze. Nadat ook de tweede song, "Dancin' Wild", op het acetaat is gezet, wordt Prosen serieus. Ter plekke wordt een contract getekend voor een single voor het label Big Records — uiteraard een vrij klein label. Toch wordt de single zowel op 78 als op 45 toeren geperst. Prosen bedenkt een rood-witte outfit voor het duo, dat daarna zelfs te zien is in American Bandstand van Dick Clark, een televisieprogramma waarvoor in het hele land teenagers de televisie aanzetten. De twee keurige blanke scholieren met hun brave ballade worden voorafgegaan door Jerry Lee Lewis met "Great Balls Of Fire". Art staat tijdens de show duizend angsten uit en Paul is blij buurtheld te zijn. De single doet het vrij redelijk — er worden circa 100.000 exemplaren van verkocht — en komt begin 1958 op nummer 49 in de Billboard-lijst terecht.



De volgende single flopt en de derde, "That's My Story", flopt evenzeer. Dat er daarna nog meer singles van Tom & Jerry worden uitgebracht, is bijzonder. In 1958 verschijnt "Baby Talk" — hetzelfde nummer dat een van de eerste singles van Jan & Dean wordt — met een herhaling van "That's My Story" op Hunt; "I'm Lonesome" / "Looking At You" volgt op Ember (en ook in Engeland, op Pye, in 1963); met daarnaast nog een single op Mercury en op ABC Paramount. Op Big zingt Simon verder een single in onder de naam True Taylor. Veel later zal dit materiaal opduiken op handige cash-in singles en elpees.

maandag 9 februari 2015

Hoe muziek herinneringen oproept

Muziek kan tot tranen toe roeren, en een paar tonen van een liedje zijn genoeg om gevoelens en herinneringen op te roepen van decennia terug. Hoe is dat mogelijk? Een muziekwetenschapper uit Californië denkt het antwoord te hebben, en hoopt met zijn kennis Alzheimer-patiënten te helpen.
Er is nauwelijks een mens te vinden die niet gevoelig is voor de effecten van muziek. Wetenschappers doen er steeds meer onderzoek naar, en ze weten een breed publiek te bereiken met hun bevindingen. Daniel Levitin had in 2007 een verkoopsucces met het boek ‘This is your brain on music’, en de bekende neuroloog Oliver Sacks deed het een jaar later minstens zo goed met ‘Musicophilia’.

In het boek van Sacks komt de bijzondere relatie tussen muziek en geheugen duidelijk naar voren. Een mooi voorbeeld is zijn patiënt Clive Wearing, een muzikant die door een herseninfectie werkelijk niets meer kon onthouden. Na een aantal seconden al was hij vergeten wat er daarvoor was gebeurd. Toch kon hij nog de meest ingewikkelde muziekstukken spelen, ook al hield hij bij hoog en laag vol ze niet te kennen.

Een andere patiënt van Sacks voelde als gevolg van een hersenbeschadiging geen enkele emotie meer. Zijn gedrag en communicatie was gespeend van elk gevoel. Maar als hij begon te zingen, deed hij dat met alle gevoel en emotie die bij de muziek paste. Muziek was de enige toegang die hij nog had tot zijn emoties.

Precious memories
Bijna iedereen kent deze verbinding tussen muziek, geheugen en emoties uit eigen ervaring. Een paar tonen van een liedje kunnen genoeg zijn om lang vergeten ervaringen tot in detail te herbeleven. Een hete zomerdag uit je kindertijd of de eerste dans met je eerste geliefde kunnen door muziek weer in al hun intensiteit naar boven komen.

Hoe is het mogelijk dat muziek zulke intense herinneringen en emoties kan oproepen? De Californische muziekonderzoeker Petr Janata denkt dit te hebben uitgedokterd en beschreef zijn bevindingen in Cerebral Cortex.

Janata liet een aantal van zijn studenten fragmenten uit dertig liedjes horen terwijl hun hersenactiviteit werd gemeten met behulp van fMRI-scanner. Deze hersenscanner kijkt waar het bloed in het brein naar toestroomt en geeft zo een beeld van waar de meeste activiteit is. Om er zeker van te zijn dat de muziek een associatie zou kunnen oproepen met het verleden van de studenten, koos Janata liedjes uit de top-100 uit jaren waarin de proefpersonen tussen de acht en achttien jaar oud waren.

Na elk liedje gaven de studenten aan wat ze van de muziek vonden, en of het een speciale herinnering opriep. Na de hele sessie moesten ze vertellen welke liedjes de meest intense herinneringen opriepen, en wat voor herinneringen dat waren.


Dorsale deuntjes
De studenten herkenden gemiddeld zeventien van de dertig liedjes, en associeerden dertien daarvan met herinneringen. De deuntjes die de sterkste meest emotionele reacties opriepen bij de studenten, riepen tevens de meest opvallende herinneringen op. En op die momenten was er de meeste activiteit in het dorsale deel van de mediale prefrontale cortex. Oftewel: een stukje hersenschors aan de voorkant van het hoofd (zie foto).

Dit resultaat is een bevestiging van onderzoek dat Janata eerder heeft gedaan. Hij had toen een ‘kaart’ gemaakt van een aantal muziekstukken, waarop de ontwikkeling van een muziekstuk was uitgeschreven: van akkoord tot akkoord, van frase tot frase en van melodie tot melodie. Als proefpersonen naar deze muziekstukken luisterden, dan bleek uit hun hersenscan dat ze deze ontwikkelingen in de muziek bijhielden in hetzelfde gebied in de hersenschors. Ook riep dit allerlei herinneringen op.

‘Het mooie is dat de delen van de hersenen die de ontwikkelingen in de muziek bijhouden, dezelfde delen zijn die reageren op hoezeer de muziek is verbonden met herinneringen’, zegt Janata.

Muziektherapie
Dat kan goed nieuws zijn voor mensen met Alzheimer. Die reageren namelijk nog heel goed op muziek die verbonden is met hun herinneringen. Muziektherapie lijkt daarom een reële mogelijkheid. Een mp3-speler met een persoonlijke selectie van liedjes zou kwaliteit van leven van Alzheimer-patiënten op een goedkope en effectieve manier kunnen verbeteren.

Dus kijk niet raar op als Alzheimer-patiënten binnenkort gelukzalig voor zich uit zitten te mijmeren met een koptelefoon op. Ze zijn dan de mooiste episodes uit hun leven aan het herbeleven.

Bouwe van Straten

zaterdag 7 februari 2015

Venus




Het is precies 45 jaar terug dat VENUS van Shocking Blue op 7 Februari 1970 op de eerste plaats van de Billboard Hot 100 in Amerika wist te scoren. Een fantastische prestatie.

Robbie van Leeuwen richtte in 1967 de Shocking Blue op samen met Klaasje van der Wal, Cor van Beek en Fred de Wilde. Met deze bezetting scoorde de band in 1968 de eerste hit Lucy Brown Is Back In Town.
In datzelfde jaar 1968 ontmoette Shocking Blue manager Cees van Leeuwen op een feestje, ter ere van de eerste Earrings Nederlandse TopVeertig nummer 1 hit Dong Dong diki diki Dong, Mariska Veres, die op dat moment nog in een andere band zong.

Niet lang daarna( in 1968) nam ze de plaats in van Fred de Wilde en werd Send me a Postcard Darling een hit voor Shocking Blue samen met Mariska.

De opvolger werd VENUS, een compositie van Rob, dat in het voorjaar van 1969 werd opgenomen en in de zomer de eerste echt grote hit werd voor Shocking Blue ( nummer 3 in Nederland) Het duurde niet lang voordat de plaat ook in het buitenland werd uitgebracht.

De single was door het Colossus label uitgebracht, en kwam op 13 December 1969 de Amerikaanse hitlijst binnen. Het werd de eerste Nederlandse productie die de top bereikt van de Billboard Hot 100.

Na aanleiding van het succes in Amerika werd VENUS in Nederland opnieuw uitgebracht. Op 24januari 1970 keerde de single terug in de Nederlandse Top 40 , en haalde net als inde zomer van 1969 weer een derde plaats. Door het succes van VENUS besloot het Amerikaanse label Colossus meer Nederlandse producties uit te brengen. Ma Belle Amie van de Delftse groep The Tee Set was daar een voorbeeld van. Tee Set kwam op 24 Januari 1970 de Billboard Hot 100 binnen. De single bereikte op 14 Maart 1970 een verdienstelijke vijfde plaats. Ook George Baker scoorde zeer verdienstelijk in Amerika met LITTLE GREEN BAG.

Het Haagse gemeentebestuur huldigde de leden van Shocking Blue door in Februari 1970 Robbie Van Leeuwen de Haagse zilveren penning voor bijzondere verdiensten te geven. Zangeres Mariska Veres, bassist Klaasje van der Wal en drummer Cor van Beek kregen een herinneringsmedaille.

donderdag 5 februari 2015

Wat Is Blues Muziek? (deel 1)

Blues is een van de meest vitale expressies die de zwarte Amerikaanse cultuur heeft voortgebracht. Geworteld in de Mississippi-Delta strekt deze traditionele muziek aan het begin van de vorige eeuw zijn tentakels uit om zich in de daaropvolende decennia als een inktvlek over de hele wereld te verspreiden. Ook muziekliefhebbers die niet zo bekend zijn met het fenomeen zijn er onbewust mee in aanraking gekomen. The Beatles, The Rolling Stones, symfonische rockbands, metalgroepen en legio adere artiesten putten ook nu nog uit deze rijke en onuitputtelijke bron die onze muziekhistorie rijk is.

Blues is het meervoud van het Amerikaanse woord blue, een moeilijk naar het Nederlands vertaalbare term die grofgesproken voor een melancholieke, lichtelijk depressieve levenshouding verbeeld. Het heeft echter weinig of niks te maken met zelfmedelijden, maar staat voor de poëzie van de gewone man waarmee hij zijn harde bestaan met veel gevoel voor ironie en humor verwoordt. Het is een gevecht voor menselijke waardigheid in een maatschappij waar mensen helaas nog steeds beoordeeld worden op hun huidskleur. Dat kan diep gaan, tot in de donkerste krochten van het collectief onderbewustzijn, gevoed door de voodoocultuur die de zuidelijke Delta lange tijd overheerst. Het is de mythologie van zwart Amerika.

Blues als muziekvorm is ontstaan rond 1900 en vormde de spreekbuis van de zwarte bevolking van de verenigde Staten. Het genre is ontsprongen uit de werkliederen en ballades van de voormalige slaven, vermengd met blanke countrymuziek; op de keper beschouwd een mengsel van Europese folksongs en traditionele Afrikaanse muziek. De eerste bekende componist is W.C. Handy die de muziek op papier vereeuwigd en wiens songteksten een oorspronkelijk voorbeeld vormen van de dan gangbare spreektaal. Belangrijkste exponenten zijn op dat moment Ma Rainy en Bessie Smith die met hun expressieve vocalen grote indruk maken. Die glorietijd duurt tot ongeveer 1926.



In de daaropvolgende periode viert de country- of deltablues zowel een artistiek als, relatief gezien, commercieel hoogtepunt. Succesvolle vertolkers zijn onder meer Son House, Willie Brown, Charlie Patton en Skip James. Meest tot de verbeelding sprekende artiest is echter Robert Johnson. Deze enigmatische bluesman zou volgens het verhaal ergens op een verlaten kruispunt zijn ziel verkocht hebben aan de duivel in ruil voor zijn talent. Een "ervaring" die hij vereeuwigd heeft in het nummer Crossroads Blues. Het feit dat hij hooguit een dertigtal liedjes heeft opgenomen er maar twee foto's van hem bestaan en hij op 27-jarige leeftijd naar verluidt wordt vergiftigd door een jaloerse man met wiens vrouw hij het bed zou hebben gedeeld versterkt alleen nog maar de legende. Hoe dan ook: hij wordt algemeen beschouwd als een van de beste bluesvertolkers aller tijden.

Met de komst van de grote depressie in de jaren dertig van de vorige eeuw trekken duizenden werkelozen naar het noorden van de Verenigde Staten en vestigen zich in de grote industriële centra. De muziek verplaatst zich eveneens van het platteland naar de grote steden. De akoestische blues maakt een metamorfose door en wordt elektrisch. Aan de westkust plugt T-Bone Walker als een van de eersten zijn gitaar in, navolger B.B. King neemt zijn debuutplaatje op in Memphis, John Lee Hooker maakt Detroit onveilig met zijn demonische boogie en dan is er nog de door kopstukken als Muddy Waters, Elmore James en Howlin' Wolf in de steigers gezette Chicagoblues die het solide fundament is van alle latere rockmuziek.



woensdag 4 februari 2015

Drents Museum eert blueszanger Harry Muskee

Drents Museum eert blueszanger Harry Muskee

Het Drents Museum in Assen brengt een eerbetoon aan Harry 'Cuby' Muskee, de Drentse blueszanger die in 2011 overleed. In de eerste vier maanden van 2016, het jaar dat hij zijn 75ste verjaardag zou vieren, komt er een grote overzichtstentoonstelling over het leven en werk van de legendarische artiest van de band Cuby + Blizzards.

Op de expositie passeren onder meer geluidsfragmenten, affiches, hoesontwerpen, elpees, singeltjes, nooit eerder vertoonde filmopnames en andere Muskee-memorabilia de revue. De tentoonstelling krijgt de titel Window of My Eyes, vernoemd naar de grootste hit van de bluesband.

Het Drents Museum heeft zelf al twee Cuby-verzamelingen in bezit die eerder geschonken zijn. Voor de expositie is een comité van aanbeveling gevormd. Hierin zitten onder anderen Johan Derksen, voetbaljournalist en oud-manager van Cuby + Blizzards, en Huub van der Lubbe, zanger van De Dijk. Met het nieuwe project wil het Drents Museum „nadrukkelijk kleur geven aan de Drentse identiteit”.

maandag 2 februari 2015

De beat explosie (1964-1969)

Na de knusse, arbeidzame jaren vijftig begint Nederland te veranderen. West-Europa is de klap van de Tweede Wereldoorlog te boven en de economie groeit. Nieuwe statussymbolen doen hun intrede: de koelkast, de wasmachine en de televisie. De babyboomers, de vele kinderen die na de bevrijding in 1945 zijn geboren, bereiken de puberleeftijd en gaan op zoek naar idolen: The Beatles, The Rolling Stones en Bob Dylan. Het zakgeld van de gemiddelde tiener is net voldoende om één keer per maand je favoriete liedje op een 45 toeren singletje te kunnen kopen. Dat wordt helemaal grijsgedraaid op een koffergrammofoon. Hoe groot die nieuwe jeugdcultuur is, blijkt op 6 juni 1964 als The Beatles een rondvaart doen door de Amsterdamse grachten. De hele stad is uitgelopen en het wordt een enorm volksfeest.
Beatstad Den Haag



In het begin van de beatmuziek zijn het vooral Haagse bands die doorbreken. The Motions en de Golden Earrings gaan voorop, gevolgd door Q65, Sandy Coast en Tee-Set. Rond de boulevard van Scheveningen zijn veel clubs met live-muziek, waar deze Haagse bands tot ontwikkeling kunnen komen. Belangrijk is ook de nabijheid van Radio Veronica, die voor de kust van Scheveningen voor anker ligt. Veel van de medewerkers van dit station komen uit Den Haag. Er breken echter ook bands uit andere regio’s door: ZZ & De Maskers, The Outsiders en Het uit Amsterdam, The Shoes (Leiden), The Zipps (Dordrecht), The Ro-d-ys (Oude Pekela) en The Buffoons (Twente).

Generatiekloof

De eerste popmuziek klinkt tamelijk onschuldig, maar dat blijft niet lang zo. De grotere welvaart en de opkomst van de massamedia zorgen ervoor dat jongeren anders opgroeien dan hun ouders. De nieuwe generatie begint kritische vragen te stellen, o.a. over het nut van de groeiende welvaart en de geweldadige oorlog die de ‘heilige’ Amerikanen op dat moment in Vietnam voeren en. Dit leidt tot een verwijdering die de generatiekloof wordt genoemd. In dit conflict speelt popmuziek een grote rol. Helemaal als in augustus 1964 een optreden van The Rolling Stones in het Kurhaus in Scheveningen totaal uit de hand loopt. De kranten spreken schande over de opruiende muziek van de Stones en het gedrag van hun fans. De belangrijkste bron van ergernis is echter het lange haar van de beatmuzikanten en hun fans. Halverwege de jaren zestig leveren jongeren iedere dag strijd met hun ouders en leraren om met zo lang mogelijk haar door het leven te kunnen gaan.



Rock

De introductie van de anticonceptiepil betekent een ommekeer op seksueel gebied. Voor het eerst is de vrouw baas in eigen buik. Op het hoogtepunt van de seksuele revolutie zijn de popmuzikanten de sekssymbolen van hun tijd. Halverwege de jaren zestig doen ook drugs hun intrede in de popmuziek. De invloed van de zwarte muziek (blues, soul) wordt groter en de muziek krijgt een meer experimenteel, psychedelisch karakter. Na beat is rock het toverwoord. De Golden Earrings groeien mee met hun tijd en worden als Golden Earring Nederlands rockband nummer één.

Rock waaiert al snel uit in een groot aantal substromingen. In elke vertakking heeft Nederland wel een succesvolle eigen vertegenwoordiger: bluesrock (Cuby & The Blizzards), psychedelische rock (Group 1850), countryrock (CCC Inc), symfonische rock (Ekseption) en hardrock (Cosmic Dealer). Het zijn ook de jaren van de grote gitaarhelden: Jimi Hendrix en Eric Clapton. Hun Nederlandse collega’s zijn Eelco Gelling (Cuby & The Blizzards) en Jan Akkerman (The Hunters, Brainbox, Focus).



Eind jaren zestig is popmuziek gemeengoed en treedt in elk dorp op zaterdagavond wel een band op. De verspreiding van popmuziek wordt het best geïllustreerd door de eerste popfestivals. Woodstock brengt in 1969 een half miljoen jongeren op de been. Het Hollandse equivalent Kralingen vindt plaats in de zomer van 1970 en trekt zo’n honderdduizend bezoekers. Al snel heeft elk dorp zijn eigen festival. Enkelen groeien uit tot jaarlijks terugkerende fenomenen, zoals Pinkpop en Parkpop.

vrijdag 30 januari 2015

De Flamenco gitaar

Flamenco is een (zigeuner) muziek- en levensstijl die voornamelijk uit de Spaanse provincie Andalusië komt. Hoe de flamenco precies is ontstaan is niet duidelijk, maar wel duidelijk is dat Noord Afrikaanse invloeden belangrijk zijn geweest. Eind 18e eeuw werd de flamenco steeds meer een stijl die zang, dans en gitaar combineerde.
 
De flamenco gitaar is grotendeels op de Spaanse gitaar gebaseerd. Antonio de Torres Jurado heeft ook op de ontwikkeling van de flamenco gitaar veel invloed gehad. Qua vorm en afmetingen is de flamenco gitaar kleiner dan een Spaanse. De Zij- en achterkant van de gitaar zijn van dun Spaans cipressenhout gemaakt, dit zorgt voor een helderder en indringender geluid, dat bovendien meer volume heeft.

De snaren zitten dichter bij de toets en de kast, (een lagere actie) waardoor er sneller gespeeld kan worden. Vaak worden er snaren met een hogere snaarspanning toegepast dan bij een Spaanse gitaar, maar dat hoeft niet altijd. Kenmerkend voor de flamenco gitaar zijn de “slagplaten” (golpe) aan weerszijden van de snaren ter bescherming van het bovenblad. Het typerende tikken en slaan van de vingers, die mede het ritme en klank bepalen van de flamenco, wordt ook wel de golpe aanslag genoemd.

dinsdag 27 januari 2015

Muziek en uw brein

Als verschillende mensen naar dezelfde muziek luisteren, reageert hun brein dan op dezelfde manier op die muziek? Ja, zo blijkt uit nieuw onderzoek. Tenminste: als u klassieke muziek luistert.

De onderzoekers verzamelden zeventien proefpersonen die tussen de negentien en 27 jaar oud waren. De proefpersonen kregen een koptelefoon op en luisterden naar klassieke muziek. Terwijl de proefpersonen luisterden, werd hun hersenactiviteit vastgelegd.

Klassiek
De onderzoekers kozen bewust voor klassieke muziek, omdat er geen tekst in voorkomt en de onderzoekers dus zeker wisten dat de hersenen van de proefpersonen op de muziek (en niet op taal) reageerden. Ook zorgden de onderzoekers ervoor dat de proefpersonen muziek te horen kregen die ze allen nog nooit hadden gehoord. Zo moest voorkomen worden dat proefpersonen bepaalde herinneringen bij een muziekstuk zouden hebben en deze tot activiteit in de hersenen zouden leiden. Bovendien wilden de onderzoekers de hersenactiviteit van de proefpersonen met elkaar kunnen vergelijken en als de één de muziek kent en de ander niet, kon er geen goede vergelijking worden gemaakt.

Kan een goed muziekstuk ontstaan zonder dat daar een componist aan te pas komt? Ja, zo bewijst dit onderzoek.

Synchroon
Uit het onderzoek blijkt dat de hersenactiviteit van verschillende proefpersonen in reactie op de muziek gelijk was. En dat gold niet alleen voor de activiteit in het deel van de hersenen dat mensen gebruiken om geluiden te verwerken, maar ook voor delen die we gebruiken om onze aandacht ergens bij te houden en delen van het brein die betrokken zijn bij het plannen van bepaalde bewegingen. Dat laatste suggereert dat ons brein van nature op muzikale prikkels reageert door bewegingen die vaak gepaard gaan met het luisteren naar muziek (bijvoorbeeld klappen of dansen) alvast voor te bereiden. Dat muziek deze reactie in het brein van verschillende mensen oproept, maakt het waarschijnlijker dat de bewegingen die we uiteindelijk in reactie op de muziek daadwerkelijk gaan maken goed op elkaar zijn afgestemd.

Consistent
“Wij besteden veel tijd aan het luisteren naar muziek en vaak doen we dat in groepen en door er synchroon op te bewegen en dansen,” vertelt onderzoeker Vinod Menon. “Hier tonen we voor het eerst aan dat klassieke muziek – ondanks onze individuele verschillen in ervaringen met muziek en voorkeuren voor muziek – een zeer consistent patroon van hersenactiviteit oproept in verschillende individuen.”

Het onderzoek kan in de toekomst wel eens worden uitgebreid. Zo willen de onderzoekers graag achterhalen hoe het brein van verschillende mensen op taal en andere vormen van communicatie reageren. Ze zouden die reacties van gezonde mensen willen vergelijken met de reacties van mensen met autisme. “Luisteren kinderen met autisme op dezelfde manier naar spraak als kinderen zonder autisme? En als dat niet zo is: hoe verwerken ze de informatie dan anders? Welke delen van het brein lopen uit de pas?”

zaterdag 24 januari 2015

Lou Reed & The Velvet Underground

De Amerikaanse zanger en songschrijver Lou Reed werd geboren in Freeport, Long Island New York, in 1942. Reed was de zoon van een accountant en groeide op Long Island. Hij studeerde literatuur en toneel aan de Syracuse Universiteit. Na zijn studie werkte Lou Reed enige tijd als songwriter voor Pickwick Records in New York.
De Amerikaanse rockband Velvet Underground werd in 1965 opgericht door Lou Reed (zang en gitaar) en John Cale (basgitaar, viool, piano en orgel). Sterling Morrison (gitaar) en Maureen Tucker (drums) waren de andere musici van de groep. Gedurende haar bestaan was de band commercieel onsuccesvol, maar later werd de Velvet Underground gezien als één van de belangrijkste rock & roll bands van de jaren zestig.



Lou Reed was de zoon van een accountant en groeide op in Long Island (New York). Hij studeerde literatuur en toneel op de Syracuse Universiteit. Na zijn studietijd werkte Reed enige tijd als songwriter voor Pickwick Records in New York.

John Cale werd geboren in Wales in Groot-Brittannië. Nadat hij een beurs kreeg van de Leonard Bernstein Stichting kon hij in 1963 naar New York gaan voor een studie muziekcompositie. Cale speelde met John Cage en LaMonte Young, maar werd steeds sterker aangetrokken door de rock & roll.
Reed en Cale wilden met hun groep een synthese tot stand brengen tussen avant-garde, moderne literatuur en rock & roll.

De Velvet Underground ontmoette de popart-kunstenaar Andy Warhol. Warhol zag de band als een goede aanvulling voor zijn multimediaproject "The Exploding Plastic Inevitable". De kunstenaar introduceerde ook de Duitse actrice en fotomodel Nico, die korte tijd deel ging uitmaken van de Velvets.

In het voorjaar van 1966 werd het eerste album opgenomen, maar het verscheen pas een jaar later. Deze plaat bevatte de klassiekers "Heroin", "Venus in furs", "Black angel's death song" en "Sunday morning". Ook de hoes was heel bijzonder: Warhol ontwierp hiervoor de beroemde "banaanhoes". Het album verkocht slecht, mede doordat de muziek te gedurfd was en niet op de radio gedraaid kon worden.

In 1967 verliet Nico de band en werd een nieuw album "White heat / white light" opgenomen. Op deze plaat staat onder meer het zeventien minuten durende "Sister Ray". Na dit album verliet John Cale de groep. Dough Yule (gitaar) volgde hem op.
"Velvet Underground" was het derde album van de groep en bevat een conventioneler rock benadering. "Pale blue eyes", "Candy says" en "What goes on" zijn de opvallendste nummers.



Nog voor het verschijnen van het vierde album van de Velvet Underground, verliet Lou Reed de groep. "Loaded" werd een gewoon rock-album waarbij de Reed-klassiekers "Rock and roll" en "Sweet Jane" tot de beste nummers gerekend moeten worden.

Het laatste studioalbum werd "Squeeze", maar door de echte Velvet Underground fans wordt dit album niet beschouwd als een echt Velvet-album, omdat de beide oprichters Lou Reed en John Cale hieraan niet meer meewerkten.

In de jaren zeventig waren Lou Reed en John Cale erg succesvol en oogsten met hun solocarrières de roem, die de Velvet Underground had ontbeerd.
In 1989 maakten Reed en Cale weer een gezamenlijk album ter herinnering aan hun inmiddels overleden vriend Andy Warhol. Vier jaar later maakte de Velvet Underground in haar originele bezetting een korte Europese tournee, waarbij ook opnamen werden gemaakt die later verschenen.
De eerste bandjes waarin Lou Reed speelde waren Pasha & The Prophets en L.A. & The Eldorados. In 1965 richtte Lou Reed samen met de Engelsman John Cale Velvet Underground op. De Velvet Underground had weinig commercieel succes, maar groeide wel uit tot één van de invloedrijkste rockbands uit de jaren zestig, mede door het stadsidioom dat door Lou Reed werd ingebracht. Terwijl de hippies zongen over liefde en broederschap schreef Reed nummers als "Heroin", "Sister Ray", "Sweet Jane" en "Venus in furs" waarin de zelfkant van de maatschappij werd beschreven.
Na het uiteenvallen van de Velvet Underground begon Lou Reed een solocarrière. Op de eerste plaat uit 1972 ("Lou Reed") staan stukken, die eerder ook door de Velvet Underground werden gespeeld.

"Transformer" (1972) kwam tot stand in samenwerking met David Bowie en Mick Ronson en bevat het beroemde "Walk on the wild side". Hierdoor werd Reed over de gehele wereld bekend en ontstond ook vraag naar de oude albums van de Velvet Underground.

De volgende plaat werd een soort concept-album over een teloorgaande relatie tussen junks. "Berlin" (1973) werd geproduceerd door Bob Ezrin, die in die jaren veel successen boekte met Alice Cooper. De optredens van Lou Reed kregen een steeds theatraler inhoud. Reed bleekte zijn haar, schilderde zijn vingernagels en simuleerde druggebruik op het toneel. In deze periode werd hij begeleid door de topgitaristen Steve Hunter en Dick Wagner. Met deze muzikanten werden ook twee live-albums ("Rock 'n' roll animal" (1974) en "Lou Reed live" (1975)) opgenomen. Naast solowerk bevatten deze albums ook Velvet Underground klassiekers.






In de tweede helft van de zeventiger jaren verschenen een aantal albums van verschillende kwaliteit, waarop altijd een nummer stond, dat er duidelijk bovenuit sprong. Alleen op het dubbelalbum "Metal machine music" (1975) is geen enkele goede song te horen. Dit album bestaat uit non-stop elektronische herrie en werd reeds na enkele dagen uit de handel genomen.

In 1982 verscheen het verrassend goede "The blue mask". Lou Reed had nieuwe, jongere, muzikanten in dienst genomen en legde zich weer toe op het maken van gemakkelijker in het gehoor liggende nummers, waarbij veel aandacht werd besteed aan het gitaarspel.
"New York" (1989) werd zowel een commercieel als een creatief succes. Samen met John Cale maakte Lou Reed een album ter herinnering aan de popart-kunstenaar Andy Warhol ("Songs for Drella").

In 1993 vindt de hereniging van de Velvet Underground plaats. De groep toert door Europa en een aantal optredens werden opgenomen en later uitgebracht.

woensdag 21 januari 2015

Een beknopte geschiedenis van de populaire muziek (deel 1)


De populaire muziek van na de tweede wereldoorlog wordt op wereldvlak op een beslissende wijze beinvloed door de Amerikaanse muziektraditie, met name door een niet aflatende crossover tussen zwarte en blanke muziek.

Jazz

Voor de opkomst van rock 'n' roll in de eerste helft van de jaren vijftig bestaat de markt van de zwarte muziek uit de uit de traditionele New-Orleans-jazz ontwikkelde moderne jazz-stijl. Als voornaamste component mag de bebop genoemd worden (Charlie Parker), gevolgd door de cool jazz (Miles Davis).
Door groeiende estetisering is de jazz van volks- naar kunstmuziek geëvolueerd, een evolutie die in de
daarop volgende free jazz een hoogtepunt zal bereiken.


Blues

Anders is het gesteld met de andere tak van de zwarte muziek, de blues, die met de trektocht van de
zanger-gitaristen van de zuiderse Mississippi-Delta naar het noorden van de USA een gedaanteverandering ondergaat. Aan de gitaar wordt een ritmegroep (bas en drum) toegevoegd.Vandaar de nieuwe naam: 'rhythm’ and blues. Deze evolutie van de eerste plattelands (country-) blues (Robert Johnson) naar de stedelijke rhythm and blues wordt ook nog gesymboliseerd door de elektrificering van de gitaar (B. B. King, Muddy Waters). In de blues zijn onomwonden tema's als seks, drank, lijden en dood aan de orde. Het is steeds een weinig respectabele muziekvorm geweest, beoefend door zwarten die niets geven om sociale status en schijnrespect.

Gospel

Maar de zwarten die hun plaats menen te kennen in de negro- en USA-maatschappij verkiezen wijselijk in de kerk te zingen: door de aanwending van oude Afrikaanse extase-technieken zijn de spirituals tot gospel-songs uitgegroeid. Ze worden in samenzang beoefend en weerspiegelen de sterk emotionele betrokkenheid van de uitvoerders ondermeer door de aanwending van een exalterend ruwe stem en de roep- en antwoordstructuur van de zang (Mahalia Jackson).

Swing en Crooners

De populaire muziek voor de blanke markt bestaat in de jaren veertig hoofdzakelijk uit de swing die
uit de traditionele jazz is afgeleid (Glenn Miller). Deze muziek wordt gebracht door grote orkesten waaraan tenslotte een showzanger of half neuriënde crooner (‘kreuner’) (Frank Sinatra) is toegevoegd die zich meest in zijn schik voelde bij de uitvoering van melodramatische of tenminste sentimentele balladen.

Country and Western

Naast deze popmuziek voor de massa treft men door een minderheid gewaardeerde country (and western)-songs (Hank Williams) aan, met slepende melodieën, uitgevoerd op de akoestische gitaar. Wanneer de gitaar aangevuld wordt met viool, banjo en mandoline voor de dansvariant, spreekt men eerst van mountain, later van bluegrass (Bill Monroe). De tekst is vaak doorspekt van een nationalistische reflex, een conservatieve moraal en een voldoende portie berusting.